ఆగ్నేయాసియాను కమ్మేస్తున్న విషపు పొగపై ఆందోళనలు పెరుగుతున్నాయి. దక్షిణ సుమత్రాలో అడవుల మంటలు, భూమిని సిద్ధం చేయడానికి నిప్పు పెట్టడం, అధికారుల వైఫల్యం వంటివి సమస్యకు ప్రధాన కారణాలుగా బీబీసీ నివేదిక పేర్కొంది. ఎల్ నినో ప్రభావంతో పొడి వాతావరణం మంటలు వ్యాప్తి చెందడానికి దోహదం చేస్తోంది.
దగ్గుతున్న పిల్లలు, స్వయంగా మంటలను ఆర్పే రైతులు వంటి దృశ్యాలు దక్షిణ సుమత్రాలో కనిపిస్తున్నాయి. ఈ సమస్యకు అడవుల్లో మంటలు, భూమిని వ్యవసాయానికి సిద్ధం చేసేందుకు నిప్పు పెట్టడం, వాటిని నియంత్రించడంలో అధికార యంత్రాంగం ఎదుర్కొంటున్న ఇబ్బందులు ప్రధాన కారణాలని బీబీసీ నివేదిక వివరిస్తోంది.
కొన్ని కంపెనీలు, భూమి యజమానులు వ్యవసాయం లేదా తోటల సాగు కోసం భూమిని సిద్ధం చేయడానికి మంటలు ఉపయోగిస్తున్నారనే ఆరోపణలు ఉన్నాయి. భూమి అడుగున ఉన్న సేంద్రియ పదార్థాలు మండటం వల్ల పీట్ భూముల్లో మంటలు ఎక్కువకాలం కొనసాగుతాయి. వాటిని పూర్తిగా ఆర్పడం కష్టం. మంటలను ముందుగానే అడ్డుకోవడంలో, బాధ్యులపై చర్యలు తీసుకోవడంలో ప్రభుత్వాలు విఫలమవుతున్నాయనే విమర్శలు వినిపిస్తున్నాయి. అసాధారణంగా బలమైన ఎల్ నినో కారణంగా పొడి వాతావరణం, కరువు పరిస్థితులు తీవ్రమై మంటలు వేగంగా వ్యాపించేందుకు అనుకూల పరిస్థితులు ఏర్పడ్డాయి.
మంటల తీవ్రత
ఇండోనేషియాలో అడవుల్లో మంటలు ఎంత విస్తృతంగా వ్యాపించాయో తెలియజేసే గణాంకాలు ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి. స్వతంత్ర అటవీ పర్యవేక్షణ వేదిక ప్రకారం, 10,43,377 అగ్ని హాట్స్పాట్లు నమోదయ్యాయి. మంటల వల్ల సుమారు 9 లక్షల హెక్టార్ల భూమి దెబ్బతిన్నట్లు అంచనా. కాలుష్య పొగ ఇండోనేషియా సరిహద్దులను దాటి సింగపూర్, మలేషియా వంటి దేశాలకు చేరింది. కొన్ని ప్రాంతాల్లో గాలి నాణ్యత ప్రమాదకర స్థాయికి చేరడంతో ప్రజారోగ్యంపై ఆందోళనలు పెరిగాయి.
కంపెనీలపై ఆగ్రహం
అడవుల్లో మంటలు సహజంగా చెలరేగుతున్నాయా, లేక భూమిని ఉపయోగించుకునేందుకు మనుషులు ఉద్దేశపూర్వకంగా పెడుతున్నారా అనేది కీలకమైన ప్రశ్న. కొన్ని కంపెనీలు వ్యవసాయ భూములు, తోటల కోసం అడవులను తొలగించేందుకు మంటలు ఉపయోగిస్తున్నాయని పర్యావరణ కార్యకర్తలు ఆరోపిస్తున్నారు. అయితే ప్రతి అగ్ని ఘటనకు ఒక నిర్దిష్ట కంపెనీనే బాధ్యురాలని నిర్ధారించాలంటే ఉపగ్రహ ఆధారాలు, భూమి యాజమాన్య వివరాలు, అధికారిక విచారణలు అవసరం.
భారత్కు పాఠాలు
ఇండోనేషియాలో మంటలు భారతదేశంలో నేరుగా అదే స్థాయి పొగ కాలుష్యాన్ని కలిగిస్తున్నాయని ఈ కథనం చెప్పడం లేదు. అయితే భారత్కూ ఈ సమస్య నుంచి కొన్ని పాఠాలు ఉన్నాయి. అడవుల్లో మంటలను ముందుగానే గుర్తించే ఉపగ్రహ వ్యవస్థలను బలోపేతం చేయాలి. పంట అవశేషాలు, అడవుల దహనం వల్ల వచ్చే కాలుష్యాన్ని తగ్గించాలి. మంటలకు కారణమైన వారిని ఆధారాలతో గుర్తించి చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకోవాలి. సరిహద్దులు దాటి వ్యాపించే పొగ కాలుష్యంపై పొరుగు దేశాలు సమాచారాన్ని పంచుకోవాలి.
ఆగ్నేయాసియాలో ప్రతి సంవత్సరం పునరావృతమవుతున్న పొగ కాలుష్యాన్ని కేవలం ప్రకృతి వైపరీత్యంగా చూడాలా, లేక భూమి వినియోగ విధానాలు, కంపెనీల కార్యకలాపాలు, ప్రభుత్వాల అమలు వైఫల్యాలను కూడా పరిశీలించాలా అనే ప్రశ్నను ఈ కథనం లేవనెత్తుతోంది. తీవ్రమైన ఎండలు మంటలను పెంచుతున్నప్పటికీ, భూమిని శుభ్రం చేసేందుకు నిప్పు పెట్టడం, అడవుల నిర్వహణలో లోపాలు కూడా సమస్యలో భాగం. అందువల్ల మంటలను ఆర్పడం మాత్రమే కాకుండా, అవి ఎందుకు చెలరేగుతున్నాయో గుర్తించి మూలకారణాలను పరిష్కరించడం అవసరం.
